Khi áp dụng cho chính các thiên hà

Ngay trước khi bản chất “ngoài  thiên  hà”  của máy bơm nước wilo hàn quốc các  tinh  vân  được kết luận, các nhà thiên văn đã có khả năng  đồng  nhất  các  vạch trong phổ của chúng với những vạch quen thuộc trên các phổ nguyên tử thông thường. Tuy nhiên, trong thập niên 1910 - 1920, Vesto Melvin Slipher ở đài thiên văn Lowell đã khám phá ra rằng  các  vạch  phổ  của  nhiều  tinh  vân  bị  dịch  chuyển  nhẹ  về  phía đỏ hoặc về phía xanh. Các dịch chuyển này đã được giải thích ngay là do hiệu ứng Doppler, chúng cho thấy là các tinh vân đang chuyển động rời xa hoặc tiến gần đến quả đất. Ví  dụ,  tinh  vân  Tiên  nữ được khám phá ra là chuyển động về phía quả đất với tốc  độ  khoảng 300 km/s, trong khi chùm thiên hà xa  hơn  nằm  trong  chòm Thất nữ được coi là chuyển động rời xa trái đất với tốc độ khoảng  1000 km/s.
corig212
Lúc đầu tiên người ta cho rằng các vận tốc này có thể chỉ là những vận tốc tương đối, phản ánh chuyển động của hệ mặt trời  của  chúng ta về một số thiên hà nào đó và rời xa một số nào đó khác. Tuy nhiên, sự giải thích này đã không đứng vững được khi ngày  càng  có nhiều dịch chuyển vạch phổ lớn hơn được khám  phá ra,    tất cả đều về phía đỏ của quang phổ. Hầu như ngoài một số ít vật láng giềng gần như tinh vân Tiên nữ, các thiên hà khác thưởng tản  ra khỏi thiên hà của chúng ta. Cố nhiên điều này không có nghĩa là các thiên hà của chúng ta có một vị trí trung tâm đặc biệt nào đó. Ngược lại, hình như vũ trụ đang trải qua một sự bùng nổ trong đó mỗi một thiên hà đều chạy ra xa khỏi thiên hà khác.
Cách giải thích này đã được công nhận một cách phổ biến sau năm 1929, khi Hubble báo tin là ông đã khám phá rằng các dịch chuyển đỏ của các thiên hà tăng lên gần như tỷ lệ cách làm mát cho ngôi nhà với khoảng cách đến chúng ta. Tầm quan trọng của sự quan sát này là ở chỗ nó đúng là  cái mà ta có thể đoán trước được theo bức tranh đơn giản nhất có thể có được về một sự vận chuyển vật chất trong một vũ trụ đang bùng nổ.
Chúng ta có thể chờ đợi một cách trực giác rằng bất cứ lúc nào vũ  trụ cũng  phải  được nhìn  thấy giống  nhau  bởi những  nhà quan sát trong mọi thiên hà điển hình, và dù họ nhìn về hướng  nào. (Ở đây   và sau này tôi dùng từ “điển hình” để chỉ  các thiên  hà  không  có một chuyển động riêng lớn nào mà chỉ tham gia trong sự trôi giạt  vũ trụ chung của mọi thiên hà). Giả thuyết này tự nhiên đến nỗi (ít nhất từ thời Copernicus) nó đã được nhà vật lý thiên văn Anh Edward Arthur Milne gọi là nguyên lý vũ trụ   học.
Khi áp dụng cho chính các thiên hà, nguyên lý vũ trụ học đòi hỏi rằng một người quan sát trong một thiên hà điển hình phải thấy     tất cả các thiên hà khác chuyển máy bơm tăng áp động với một giản đồ vận tốc như nhau, bất kể người quan  sát  ở trong thiên  hà điển  hình nào. Có  một hệ quả toán học trực tiếp của nguyên lý nói rằng:  vận  tốc tương đối của bất kỳ hai thiên hà cũng đều phải tỷ lệ với khoảng cách giữa chúng đúng như Hubble đã tìm  ra.

Share this

Related Posts

Previous
Next Post »